Istnieją dwa modele rozwoju regionu Puszczy Białowieskiej:
Model dotychczasowy — opierał się na produkcji drzewnej. Zakładał, że wycinka i obróbka drewna stworzy wystarczającą liczbę miejsc pracy, by zabezpieczyć dochód znacznej części mieszkańców. Pomysł ten mógł mieć sens kilkadziesiąt lat temu, ale takie podejście dziś się nie sprawdza. Po pierwsze, zmianie uległa struktura rynku pracy i aspiracje społeczeństwa: wielu młodych ludzie nie chce pracować fizycznie w tartakach, przy produkcji palet, czy przy pozyskaniu drewna, za stosunkowo niskie stawki. Wolą inne zawody, stwarzające lepsze perspektywy rozwoju, zarobku i pozwalające realizować ich aspiracje. Wielu woli wyjazd za granicę. Po drugie, od wielu lat pozyskiwane przez Lasy Państwowe w Puszczy drewno trafia poza region, a jedynie niewielka jego część jest sprzedawana w powiecie (np. w 2017 w Nadleśnictwie Białowieża było to jedynie 9%). Jest tak, bo sprzedaż drewna w Lasach Państwowych opiera się na systemie aukcyjnym. Utrudniony dostęp do surowca drzewnego z Puszczy przyczynił się do upadku wielu lokalnych małych firm rodzinnych w latach 90, a te które przetrwały na ogół nie kupują drewna z Puszczy. W związku z tym jest mało prawdopodobne, by produkcja drzewna mogła nadal być motorem rozwoju regionu. Efekty dotychczasowego „drzewnego” modelu rozwoju widać wyraźnie: powiat Hajnowski jest najbardziej wyludniającym się powiatem w kraju. (tu coś jeszcze o tej niewydajności takiego wieloletniego układu)
Model rozwojowy – proponowany przez nas, opiera się na ochronie Puszczy przed dotychczasowym nadmiernym pozyskaniem drewna. Chcemy/Domagamy się, by całe drewno pozyskiwane w Puszczy zostawało w regionie. Region potrzebuje drewna na opał, do celów konstrukcyjnych czy też dla lokalnych drobnych przedsiębiorców drzewnych. Nasz region nigdy nie będzie centrum przemysłu, dlatego musimy skorzystać z szansy, jaką daje nam nasz największy atut – dziedzictwo przyrodnicze cenne na skalę światową. Zamiast na produkcji drzewnej, rozwój regionu musi opierać się na turystycznym, rekreacyjnym i naukowym wykorzystaniu Puszczy i jej zasobów. Rozwój turystyki w naszym niezwykle bogatym przyrodniczo i kulturowo regionie jest drogą oczywistą – Puszcza Białowieska jest znana nie tylko w Polsce, ale na całym świecie. Dodatkowo, położona jest w obszarze nadgranicznym, co zwiększa jej i tak wysoką atrakcyjność. Dla wielu mieszkańców turystyka może być kurą znoszącą złote jajka. Uzupełnieniem oferty turystycznej powinna być oferta rekreacyjno-sportowa (rowery, trasy biegowe, spacerowe, zimą narty, itp.). Kolejnym niezwykle obiecującym segmentem jest edukacja i nauka. Puszcza Białowieska jest obiektem badań naukowych znanym na całym świecie, wiele jednostek naukowych, również zagranicznych, chętnie zainwestowałoby w badania procesów naturalnych w ostatnim takim lesie w Europie. To wszystko wiąże się ze wzrostem popytu na usługi i produkty. Park narodowy nie koliduje z tym rozwojem, z poszerzeniem infrastruktury gminy, miast i wsi, z polepszaniem dróg, rozwojem lokalnego przemysłu i przedsiębiorczości. Rozwój turystyki, ekologicznego rolnictwa i innych branż wymagałby wsparcia zewnętrznego i dofinansownia z różnych źródeł.
Jesteśmy przekonani że ten model rozwoju jest lepszy, perspektywiczny, daje gwarancje korzyści dla większej liczby mieszkańców. By go zrealizować konieczna jest jednak zmiana spojrzenia na Puszczę: zamiast widzieć w niej składnicę drewna przetwarzanego z wykorzystaniem taniej siły roboczej, musimy zobaczyć w niej niespotykane gdzie indziej zasoby kulturowe i przyrodnicze. Zamiast Puszczę eksploatować, musimy ją chronić i umiejętnie wykorzystywać, dać szansę lokalnej drobnej przedsiębiorczości. Puszcza Białowieska już przynosi korzyści materialne ludziom mieszkającym w regionie, a ma ogromny potencjał, by jeszcze większej liczbie mieszkańców zapewnić dostatnie życie. Na Puszczy można zarabiać inaczej, niż tnąc drzewa i zabijając zwierzęta. Jedynym rozwiązaniem pozwalającym na realizację tej strategii, jest objęcie całej Puszczy Białowieskiej Parkiem Narodowym. Żądamy specustawy, opartej o wyniki prac zespołu powołanego przez śp. Lecha Kaczyńskiego.
Dlaczego zatem chcemy by cała Puszcza była Parkiem Narodowym?
Przejście od nieskutecznego dziś dotychczasowego modelu do modelu rozwojowego nie jest możliwe w obecnym stanie prawnym, ponieważ większość Puszczy jest w zarządzie Lasów Państwowych, bo leśnicy muszą realizować Ustawę o lasach (co wprowadza nakazy i ograniczenia). Dlatego trzeba zmienić stan prawny. Formuła parku narodowego (ale dostosowanego do lokalnych potrzeb, oparta o specustawę, a nie obecną Ustawę o ochronie przyrody) świetnie się nadaje do wdrażania modelu rozwojowego.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz