24.04.2017 r. Sprzeciw branży turystycznej i mieszkańców przeciwko zamknięciu Puszczy pod pozorem względów bezpieczeństwa

Białowieża, 24.04.2017 r.

Do: Premier Beata Szydło, Wicepremier, Minister Rozwoju i Finansów Mateusz Morawiecki, Minister Sportu i Turystyki Witold Bańka, Minister Pracy i Polityki Społecznej Elżbieta Rafalska

Dotyczy zakazu wstępu do lasu na obszarze Nadleśnictwa Białowieża i Hajnówka

Szanowna Pani Premier, Szanowni Państwo,

1 kwietnia 2017 r. zamknięto dla turystów i ludności lokalnej, na czas nieokreślony, prawie cały obszar zarządzany przez Nadleśnictwo Białowieża, uzasadniając tę decyzję względami bezpieczeństwa. Wcześniej zakaz wstępu z tym samym uzasadnieniem wprowadziło Nadleśnictwo Hajnówka. 5 kwietnia b.r. przedstawiciele branży turystycznej i mieszkańców puszczańskich gmin wystosowali list do Ministra Środowiska. We wzmiankowanym i załączonym liście żądaliśmy cofnięcia zakazu wstępu do Puszczy przed Wielkanocą i zaproponowaliśmy rozwiązania, które zapewnią bezpieczeństwo turystom, a nie będą rujnowały turystyki: jednego z głównych, a bardzo często jedynego, źródła utrzymania znacznej części lokalnej ludności. W regionie Puszczy Białowieskiej jest ponad 230 obiektów noclegowych (od kwater agroturystycznych po czterogwiazdkowe hotele) W samej gminie Białowieża na 2150 mieszkańców około 900 osób uzyskuje dochody dzięki ruchowi turystycznemu (są to kwaterodawcy, pracownicy innych obiektów takich jak hotele, restauracje, przewodnicy, wozacy, sprzedawcy pamiątek, a także sklepikarze).

Niestety, nie doczekaliśmy się odpowiedzi na nasze pismo. Minister Środowiska milczy, nadleśnictwa obstają przy tłumaczeniu się zagrożeniem spowodowanym przez kornika i drzewa, które „w każdej chwili mogą się przewrócić”. Nikt nie odniósł się do zaproponowanych przez nas rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa, nie wiemy, kiedy i jakie drogi i szlaki turystyczne zostaną udostępnione lub zamknięte, a zakazy wstępu do Nadleśnictw Białowieża i Hajnówka nadal obowiązują.

Nasz głos został zlekceważony. Nie planuje się zaniechania działań rujnujących branżę turystyczną i pozbawiających pracy dużą część mieszkańców regionu. Kuriozalnym aspektem tej sprawy jest fakt, że Lasy Państwowe w przeszłości straszyły opinię publiczną i mieszkańców regionu wizją absolutnego zakazu wstępu do lasu, gdyby cała Puszcza została Parkiem Narodowym. Dziś te same Lasy Państwowe „zamykają” Puszczę, podważając swoją wiarygodność. Nie liczą się przy tym z opinią ludności i miejscowej branży turystycznej.

Dostajemy pierwsze anulacje pobytów potencjalnych przyjezdnych, spowodowane zakazem wstępu do Puszczy. Codziennie musimy rozmawiać z turystami z Polski i ze świata, oburzonymi sytuacją w Puszczy. Co mamy im odpowiadać?

Z Programu Rozwoju Turystyki do 2020 roku wynika, iż Ministerstwo Sportu i Turystyki postrzega turystykę jako istotny czynnik „rozwoju regionalnego i lokalnego, zwiększający spójność społeczną i gospodarczą regionów i kraju”, umożliwiający „poprawę jakości życia mieszkańców". Ministerstwo zobowiązało się również wspierać turystykę zrównoważoną, której elementem jest „ochrona i promocja dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego o znaczeniu światowym i europejskim”. Dlatego też oczekujemy, iż Minister Turystyki, jako przedstawiciel naszych interesów, zabierze głos w sprawie Puszczy i w ten sposób przyczyni się do realizacji założenia programowego: "wzmocnienia atrakcyjnego pod względem turystycznym wizerunku kraju oraz danego regionu". Najwyższa pora, aby zapobiec ciągłemu pogarszaniu się wizerunku naszego regionu w mediach europejskich i światowych.

Żądamy zniesienia obecnie obowiązującego zakazu wstępu do Puszczy Białowieskiej i zastąpienia go zaproponowanymi przez nas rozwiązaniami dotyczącymi bezpieczeństwa, jeszcze przed długim weekendem majowym. Wnioskujemy również o obligatoryjne prowadzenie konsultacji i uzgadnianie z lokalną społecznością tak radykalnych rozwiązań, jak wprowadzenie szerokiego zakazu wstępu do lasu. Domagamy się szacunku dla naszej pracy, zapewniającej byt naszym rodzinom. Puszcza Białowieska to nasze wspólne dobro i sprzeciwiamy się jej zawłaszczaniu przez jedną grupę interesów.

Żądamy zaniechania wszelkich działań mogących grozić utratą prestiżowego i przyciągającego turystów statusu Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jego utrata pozbawiłaby nas ważnego, międzynarodowego elementu wyróżniającego i promującego Puszczę. Na tym właśnie statusie Puszczy Białowieskiej opierają się wszystkie akcje promocyjne naszego regionu, przeprowadzane przez Ministerstwo Turystyki i Polską Izbę Turystyczną poza granicami kraju. Turyści z kraju i ze świata przyjeżdżają tu, by zobaczyć ostatni europejski las nizinny o cechach pierwotnych, a nie las gospodarczy. To unikatowa na skalę Europy i świata przyroda co roku przyciąga na Podlasie tysiące gości – jeśli w świat pójdzie opinia, że Polska niszczy swój największy przyrodniczy skarb, możemy liczyć się z utratą turystów wyczulonych na kwestie ochrony przyrody, a tacy właśnie przeważają w turystyce przyrodniczej i kulturowej, jaką od lat staramy się rozwijać.

Jako przedstawiciele naszych interesów jesteście Państwo zobowiązani do interwencji w tej sprawie.

Sygnatariusze listu:

Joanna Banaszewska, gmina Narewka

Barbara Bańka, malarka, przewodniczka po Puszczy Białowieskiej, Białowieża

Lidia Bańka, przewodniczka po Puszczy Białowieskiej, Białowieża

Danuta Bajko, Puszczański Przewóz Konny „Kornik”

Agata Barszczewska, przewodnik po Puszczy Białowieskiej

Jadwiga Barszczewska, Białowieża

Anna Białomyzy, przewodniczka po Puszczy Białowieskiej, Kleszczele

Paweł Białomyzy, ornitolog, Kleszczele

Jerzy Bogdan, Białowieża

Beata Bochenko – Pasyńczuk, Dwór Na Otulinie, Białowieża

Violetta Bondaruk, przewodniczka po Puszczy Białowieskiej, gmina Narewka.

Julia Boruszko, Białowieża

Arkadiusz Broniarek Zięba, Poland WildLife Travel

Marta Bugwin, Hajnówka

Lena Charkiewicz, agroturystyka Melisa, gmina Narewka

Jan Chwaszczewski, Wiśniowy Sad, Białowieża

Grażyna Chyra, przewodnik po Puszczy Białowieskiej, Białowieża

Paweł Cygan, pilot i przewodnik, miłośnik puszczy

Piotr Dębowski ALCES Wildlife Guiding & Nature Expertise

Sławomir Droń, Białowieskie Centrum Sportu, Białowieża

Katarzyna i Michał Drynkowscy, Restauracja Carska, Białowieża

João Ferro, przewodnik po Puszczy Białowieskiej, Białowieża

Hanna Gzowska, kwatera Dąbrowa, Teremiski

Mariola Hołota, „Bieriozka”, gastronomia i kwatera, Białowieża

Arkadiusz Iwaniuk, Hajnówka

Sylwia Iwanowska, przewodnik po Puszczy Białowieskiej, gmina Narewka

Marek Jacel, Dom na Wchodzie, Siemianówka

Michał Jeliński, Białowieża

Halina Kabac, Hajnówka

Wiktor Kabac, artysta, malarz Puszczy, mieszkaniec Hajnówki

Piotr Kaminski, Biuro Podróży Kampio

Małgorzata Kamińska, Biuro Podróży Kampio

Alicja Karczewska, przewodniczka, Agroturystyka Orlanka

Bożena i Stefan Kiryluk, Pensjonat "Koral", Dubicze Cerkiewne

Lucyna Kojło, przewodniczka po Puszczy Białowieskiej

Monika Koczuk, agroturystyka Białowieża

Tomasz Kołodziejczak, Portal Turystyczny „Puszcza Białowieska“

Joanna Kovacs, przewodniczka po Puszczy Białowieskiej

Dorota Kowalska, pensjonat Sioło Budy

Anna Kraśnicka, przewodniczka, autorka portalu „Białystok Subiektywnie“

Maria Krześlak, turystka i popularyzatorka literatury przyrodniczej

Izabela Kuczyńska, właścicielka Biura Usług Turystycznych „Dyliżans“

Lidia Kuczyńska, gastronomia „Polana Żubra“

Przemysław Kunysz, przewodnik grup przyrodniczych i ornitolog

Bogdan Kupień, wypożyczalnia rowerów Wilux, Białowieża

Małgorzata i Robert Latawiec, PTTK Białowieża

Katarzyna Leszczyńska, Biuro Podróży Wisent Reisen, turystyka przyrodnicza i kulturowa

Magdalena Leszczyńska, Biuro Podróży Wisent Reisen, turystyka przyrodnicza i kulturowa

Lokalsi przeciwko wycince Puszczy Białowieskiej

Joanna Łapińska, Hajnówka

Eliza Łozowska, Klubokawiarnia Walizka, Białowieża

Łukasz Mazurek, Biuro Podróży Wild Poland

Anna Mińko, przewodnik po Puszczy Białowieskiej, Hajnówka

Sergiusz Niczyporuk, pensjonat „Sioło Budy“

Tomasz Onikijuk, fotograf, przewodnik po Puszczy Białowieskiej

Andrzej Petryna, przewodnik grup przyrodniczych

Kamila Plis, Hajnówka

Portal turystyczny o Puszczy Białowieskiej: „Białowieża Forest”

Michał Polakowski, przewodnik, ornitolog

Mariola Przyborowska, Biuro Podróży Wild Poland

Corinna Richter, Biuro Podróży in naTOURa Reisen (Getynga)

Radosław Romaniuk, Orzeszkowo

Joanna Romaniuk, przewodnik po Puszczy Białowieskiej, Czeremcha

Maria Rzewnicka, Masiewo

Dorota Samocik, gospodarstwo agroturystyczne "Słoneczko" w Białowieży

Krzysztof Samocik, gospodarstwo agroturystyczne "Słoneczko" w Białowieży

Maria i Eugeniusz Sapiołko, Dwór Bartnika, Narewka

Katarzyna Sidor, agroturystyka Białowieża

Katarzyna i Kamil Simonienko, Portal „Zapuszczeni“

Hanna Skowrońska, Masiewo

Joanna Smerczyńska, przewodnik po Puszczy Białowieskiej

Ireneusz Smerczyński, przewodnik po Puszczy Białowieskiej

Agata Smoktunowicz, Narew

Łukasz Synowiecki, Masiewo

Bożena Emila Stepaniuk, Gospodarstwo Agroturystyczne Raduha, Puchły.

Ewa Stepaniuk, firma turystyczna „Mandrivka“

Mirosław Stepaniuk, przewodnik turystyczny, Puchły

Arkadiusz Szymura, Turystyka Przyrodnicza "Sóweczka", Białowieża

Lucyna Szymura, Biuro Usług Przewodnickich "Puszcza Białowieska"

Paulina Szymura, przewodnik po Puszczy Białowieskiej, Białowieża

Mirosław Warzeniuk, okolice Hajnówki

Paweł Winiarski, przewodnik po Puszczy Białowieskiej

Katarzyna Winiarska, Teatr w Teremiskach

Wisent Reisen, Manfred Bächler, turystyka przyrodnicza i kulturowa, Zurych

Wojciech Wdowiński, Masiewo

Anna Wójcik, przewodnik po Puszczy Białowieskiej, Białowieża

Grzegorz Zimny, miłośnik przyrody, fotograf amator, Białowieża

Maciej Zimowski, Bird Service, Kraków

Mariola Ziomek, biuro turystyki przyrodniczej i kulturowej „Wisent Reisen“

Piotr Zander, muzyk, miłośnik Puszczy Białowieskiej

Lucyna Żłobin, Biuro Turystyczne „Czajka”

Barbara Żukowska, przewodniczka, Białowieża

Adres do korespondencji:

Sławomir Droń

Białowieskie Centrum Sportu

ul. Kamienne Bagno 4, 17-230 Białowieża

Do wiadomości:

- Dyrektor RDLP w Białymstoku, Pan Andrzej Nowak

- Wójt i Rada Gminy Białowieża

- Wójt i Rada Gminy Narewka

- Wójt i Rada Gminy Hajnówka

- Wójt i Rada Gminy Dubicze Cerkiewne

- Wójt i Rada Gminy Narew

- Wójt i Rada Gminy Kleszczele

- Starosta Hajnówki

- Burmistrz Hajnówki

- Posłowie z Województwa Podlaskiego: Krzysztof Jurgiel, Jarosław Zieliński, Dariusz Piontkowski, Lech Kołakowski, Jacek Żalek, Bernadeta Krynicka, Kazimierz Gwiazdowski. Jacek Bogucki, Robert Tyszkiewicz, Bożena Kamińska i Tomasz Cimoszewicz, Adam Andruszkiewicz, Krzysztof Truskolaski, Kazimierz Baszko.

- Senatorowie z Województwa Podlaskiego: Jan Dobrzyński, Bohdan Paszkowski i Tadeusz Romańczuk

- Radni: Włodzimierz Pietroczuk, Dorota Kędra-Ptaszyńska, Mikołaj Janowski, Walenty Korycki, Henryk Łukaszewicz

- Marszałkowie Województwa Podlaskiego: Jerzy Leszczyński i Maciej Żywno

- Przewodniczący Sejmiku Podlaskiego: Jarosław Dworzański

List w sprawie zamknięcia Puszczy Białowieskiej

W dniu 27 marca Nadleśnictwo Białowieża wprowadziło zakaz wejścia do Puszczy na niemal całym swoim obszarze, tablice zakazujące wejścia stanęły również na wielu drogach w Nadleśnictwie Hajnówka. Obecnie w Puszczy rozpoczyna się wiosenny sezon turystyczny. Ludność miejscowa, zwłaszcza podmioty utrzymujące się z turystyki z zaniepokojeniem zareagowały na decyzję, obawiając się, że zamknięcie znacznego fragmentu Puszczy może odstraszyć turystów od przyjazdu do ostatniego naturalnego lasu w Europie. Zeszły rok w Puszczy był rekordowy pod względem frekwencji, natomiast tego typu posunięcie niweczy dotychczasowe osiągnięcia. Turyści zaledwie kilka dni po wprowadzeniu zakazu kierują pytania do firm przewodnickich czy przyjazd do Puszczy w takiej sytyuacji ma sens. Osoby związane z branżą turystyczną zarządzenie nadleśniczego traktują jako działanie wymierzone przeciwko społeczności lokalnej.

Dlatego mieszkańcy, a w szczególności podmioty zajmujące się turystyką wystosowały w tej sprawie apel do ministra Szyszki, domagając się natychmiastowego cofnięcia zakazu wejścia do Puszczy. Podkreślają w nim, że alternatywą wobec zamknięcia Puszczy na wiele miesięcy może być ogłoszonenie komunikatu o czasowym zakazie wstępu do fragmentów lasu w sytuacji ekstremalnych warunków pogodowych, adresowany zarówno dla turystów jak i mieszkańców oraz pracowników leśnych. Dzieje się tak n.p. w parkach narodowych. Powinna również powstać dostępna w sieci mapa określająca obszary o dużym stopniu ryzyka.

Oficjalnym powodem wprowadzenia zakazu wejścia do Puszczy są stwarzające niebezpieczeństwo drzewostany, jednak rzeczywistym powodem podjęcia takiej decyzji wydaje się być realizacja decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z lutego b.r., która zezwala na wyrąb drzew we wszystkich drzewostanach, również tych najstarszych, co dodatkowo obniży atrakcyjność turystyczną zagospodarowanej części Puszczy. Leśnicy – uzasadniając zakaz – powołują się również na śmiertelny wypadek pilarza, który miał miejsce kilka tygodni temu w Puszczy, co stanowi jednak nadużycie, ponieważ spowodowany był nieprzestrzeganiem zasad BHP i upadkiem żyjącego drzewa.

osoby do kontaktu:

Katarzyna Leszczynska, Manfred Bächler, Wisent Reisen – 0041 43 333 25 25

Mirosław Stepaniuk - przewodnik turystyczny, Fundacja Rozwoju Turystyki i Produktu Lokalnego, 602430772

Tomasz Onikijuk - fotograf, przewodnik, 781787888

Marek Jacek - gospodarstwo Dom na Wchodzie, 696044626

Agata Smoktunowicz, Lokalsi przeciwko wycince Puszczy Białowieskiej, 793 230 176

Łukasz Synowiecki, Lokalsi przeciwko wycince Puszczy Białowieskiej, 505708275

Katarzyna Sidor, Białowieski Dworek, 501 138 882

Piotr Kaminski, Małgorzata Kamińska, Biuro Podróży Kampio, 602 286 537

Treść listu:

Białowieża, 05.04.2017

Do Prof. Dr hab. Jana Szyszko, Ministra Środowiska

Dotyczy: zarządzenia z dnia 27 marca b.r. ws. zakazu wstępu do lasu na obszarze Nadleśnictwa Białowieża

Szanowny Panie Ministrze,

my, mieszkańcy gmin puszczańskich, w tym osoby uzyskujące swój główny dochód w branży turystycznej (kwaterodawcy, przewodnicy itd.) oraz touroperatorzy prowadzący działalność w Puszczy Białowieskiej i promujący ją w Europie i na świecie, nie zgadzamy się z decyzją Nadleśnictwa Białowieża o zamknięciu dla ruchu turystycznego powierzonego jego pieczy fragmentu Puszczy. Uważamy, że taka decyzja, podjęta tuż przed Wielkanocą, zagraża naszym żywotnym interesom. Dla turysty nieorientującego się, ile nadleśnictw funkcjonuje na tym terenie, jest on jednoznaczny z przekazem, iż cała Puszcza została zamknięta, co może spowodować spadek zainteresowania tym regionem – pierwsze zapytania, czy będzie można w ogóle w najbliższym czasie wejść do Puszczy już do wielu z nas wpłynęły. Zeszły rok był rekordowy pod względem frekwencji, natomiast tego typu ruch niweczy nasze wspólne (zarówno Ministerstwa Środowiska, Lasów Państwowych jak i lokalnej społeczności całego regionu Puszczy Białowieskiej) wysiłki. Lasy Państwowe chcą prezentować się jako instytucja otwarta na potrzeby mieszkańców oraz turystów, lecz wyżej wspomniana decyzja całkowicie przekreśla próby budowania takiego wizerunku.

Nie widzimy sensu zamknięcia na czas nieokreślony większości terenu Nadleśnictwa. Puszcza Białowieska składa się z bardzo różnorodnych siedlisk – również takich, które nie są zaatakowane przez kornika (skoro Nadleśnictwo wysuwa ten argument jako uzasadnienie zakazu wstępu do lasu). Dlatego też miejsca zagrażające bezpieczeństwu mogą występować tu jedynie punktowo. W niesprzyjających warunkach pogodowych – na wzór Parku Narodowego – może być ogłoszony komunikat o czasowym zakazie wstępu do lasu zarówno dla turystów, jak i mieszkańców oraz pracowników leśnych – jest to decyzja jak najbardziej słuszna. Przekonujące jest dla nas również zamknięcie określonej drogi lub małego fragmentu lasu podczas usuwania drzew zagrażających bezpieczeństwu. Rozumiemy potrzebę pewnych ograniczeń, takich jak zamknięcie prawie całego zielonego szlaku w Rezerwacie Szafera, gdyż próba jego otwarcia wiązałaby się ze zbyt dużą ingerencją w świat przyrody.

Niczym nieuzasadnione zamknięcie tak dużego obszaru jak Nadleśnictwo Białowieża obniży natomiast atrakcyjność turystyczną zagospodarowanej części Puszczy, której wizerunek i tak już ucierpiał na skutek wyrębu drzew we wszystkich drzewostanach, również tych najstarszych. Jako alternatywę wobec zakazu wejścia do lasu proponujemy opublikowanie listy potencjalnie niebezpiecznych fragmentów szlaków wraz z opisem zagrożenia i widoczne oznakowanie tych miejsc. Przecież w Tatrach wciąż dochodzi do wielu wypadków ( także śmiertelnych), a nie zamyka się ich, ani nie rozbiera, tylko informuje o niebezpieczeństwach! Bardzo pilne jest naszym zdaniem stworzenie interaktywnej mapy, pokazującej zamknięte odcinki szlaków, czy też miejsca, w których trzeba zachować szczególną ostrożność. Niezbędne jest również publikowanie harmonogramu otwierania poszczególnych tras turystycznych: nie jesteśmy na przykład w stanie zrozumieć, dlaczego szlaki, takie jak ten biegnący Drogą Jagiellońską, które zostały zamknięte na jesieni zeszłego roku, nie zostały do tej pory udostępnione.

Proponowane przez nas postępowanie byłoby o wiele bardziej efektywne i zrozumiałe dla turystów. Mniej szkodziłoby również branży turystycznej, nie umniejszając bezpieczeństwa przebywających w lesie.

Domagamy się natychmiastowego cofnięcia zakazu wstępu do części Puszczy Białowieskiej zarządzanej przez nadleśnictwo Białowieża i uwzględnienia naszych propozycji rozwiązania problemu bezpieczeństwa.

Do wiadomości

- Dyrektor RDLP w Białymstoku, Pan Andrzej Nowak

- Wójt i Rada Gminy Białowieża

- Wójt i Rada Gminy Narewki

- Wójt i Rada Gminy Hajnówka

- Wójt i Rada Gminy Dubicze Cerkiewne

- Wójt i Rada Gminy Narew

- Wójt i Rada Gminy Bielsk Podlaski

- Wójt i Rada Gminy Kleszczele

- Starosta Hajnówki

- Burmistrz Hajnówki

Sygnatariusze (wersja elektroniczna, uaktualniana o nowe podpisy):

Katarzyna Androsiuk, portal o Puszczy Białowieskiej „Białowieża Forest”

Joanna Banaszewska – mieszkanka gminy Narewka

Bialowieskie Centrum Sportu, Sławomir Droń

Arkadiusz Broniarek Zięba

Lena Charkiewicz, agroturystyka Melisa, gmina Narewka

Piotr Dębowski ALCES Wildlife Guiding & Nature Expertise

Katarzyna i Michał Drynkowscy, Restauracja Carska

Marek Jacel, Dom na Wchodzie, Siemianówka

Halina Kabac, Wiktor Kabac, Hajnówka

Piotr Kaminski, Małgorzata Kamińska, Biuro Podróży Kampio

Alicja Karczewska, przewodniczka, Agroturystyka Orlanka

Marek Kosiński, organizator warsztatów fotograficznych na terenie Puszczy

Białowieskiej

Dorota Kowalska, Sioło Budy

Anna Kraśnicka, przewodniczka, autorka portalu Białystok Subiektywnie

Małgorzata i Robert Latawiec, PTTK Bialowieża

Katarzyna Leszczynska, Manfred Bächler, Biuro Podróży Wisent Reisen (Zurych), Dworek Rousseau

Tomasz Onikijuk, fotograf, przewodnik

Lokalsi przeciwko wycince Puszczy Białowieskiej

Joanna Łapińska, Hajnówka

Eliza Łozowska, Klubokawiarnia Walizka, Białowieża

Andrzej Malinowski, Dyrektor Hotelu Żubrówka**** Białowieża

Łukasz Mazurek, Biuro Podróży Wild Poland

Sergiusz Niczyporuk, Sioło Budy

Andrzej Petryna, przewodnik grup przyrodniczych

Michał Polakowski, przewodnik

Corinna Richter, Biuro Podróży in naTOURa Reisen (Getynga)

dr Radosław Romaniuk, Orzeszkowo/Warszawa

Maria i Eugeniusz Sapiołko, Dwór Bartnika, Narewka

Katarzyna Sidor, Białowieski Dworek

Hanna Skowrońska, Masiewo

Joanna Smerczyńska, przewodniczka

Ireneusz Smerczyński, przewodnik po Puszczy Białowieskiej

Agata Smoktunowicz, Narew

Łukasz Synowiecki, Masiewo

Ewa Stepaniuk, firma turystyczna Mandrivka

Mirosław Stepaniuk, Gospodarstwo Agroturystyczne Raduha

Arkadiusz Szymura, Biuro Turystyczne Sóweczka

Halina Wierzchowska, agroturystyka Na Skraju Puszczy oraz Agroturystyczne Stowarzyszenie Puszcza Białowieska

Paweł Winiarski, przewodnik po Puszczy Białowieskiej

Katarzyna Winiarska, Teatr w Teremiskach

Maciej Zimowski, Bird Service, Kraków

Lucyna Żłobin, Biuro Turystyczne Czajka

Maria Rzewnicka, Masiewo

Wojciech Wdowiński, Masiewo

Julia Boruszko i Jerzy Bogdan, Białowieża

Katarzyna i Kamil Simonienko, Białystok